Sketchnoting – co to takiego?

Zdarzyło Ci się podczas spotkania biznesowego lub podczas zajęć na uczelni zobaczyć kogoś notującego w nietypowy, kreatywny sposób i później marzyć o tym, żeby Twój notatnik prezentował się równie intrygująco i zachęcająco jak jego? Przestań marzyć, bo możesz osiągnąć to szybciej niż Ci się prawdopodobnie wydaje! Wcale nie musisz być uznanym artystą ani posiadać powalających zdolności rysowania, by tworzyć takie zapiski, czyli „uprawiać” sketchnoting.

sketchnoting co to takiego

Podejrzewam, że osoba której obraz zaświtał Ci w głowie na początku tego wpisu wie lub chociaż domyśla się czym jest sketchnoting.

TERAZ PORA NA CIEBIE!

Sketchnoting – w Polsce zwykle nazywany sketchnotowaniem – to nic innego jak notowanie z wykorzystaniem dużej ilości elementów wizualnych.

Dla osób z zacięciem artystycznym, designerów, architektów to zwykle żadna nowość, lecz świeża nazwa dla czegoś co robią od dawna, często intuicyjnie. Na szczęście w ostatnim czasie ten styl notowania staje się coraz bardziej popularny wśród rzeszy ludzi kompletnie niezwiązanych ze światem rysunku czy projektowania.

Stało się to możliwe chociażby dzięki modzie na organizowanie tematycznych konferencji, zlotów i spotkań. Podczas nich tacy ludzie jak Mike Rohde – „ojciec” sketchnotingu, Sunni Brown czy Eva Lotta-Lamm zaczęli dokumentować poruszane kwestie w formie notatek wizualnych (ang. sketchnotes). Efektami swojej pracy dzielą się z innymi głównie w mediach społecznościowych. Szybko ich śladem zaczęli kroczyć inni miłośnicy Myślenia Wizualnego, również z Polski.

 

KREATYWNE NOTOWANIE DLA KAŻDEGO

Sketchnoting wymaga łączenia odręcznego pisma i obrazów, po to byś mógł stworzyć dającą się zapamiętać dokumentację tego, co akurat widzisz; tego, co doświadczasz. Wystarczą szybkie proste rysunki, miniszkice czy bazgrołki, które od wieków wykorzystuje się do odkrywania i komunikowania swoich idei.

sketchnoting co to takiego

Mimo, że do tworzenia sketchnotki niekoniecznie musisz rysować na wysokim poziomie, to jednak niezbędne są umiejętności syntezy i wizualnego podsumowywania usłyszanych bądź widzianych treści za pomocą kształtów, tekstu i różnorodnych symboli łączących i segregujących myśli (strzałki, dymki, ramki, znaczniki, wypunktowania itp.).

sketchnoting co to takiego

Ze względu na to, że sketchnotes stanowią właśnie kombinacje słów i obrazów przypominają komiksy. Jednak komiks ma dość sztywną, sekwencyjną budowę, której wcale nie musi mieć sketchnotka. To, co natomiast jest typowe dla sketchnotingu, to format na jakim najczęściej tworzy się zapis graficzny. Zwykle nie jest on większy niż format A4.

 

„BRZMI FAJNIE, ALE JA NIE ZNOSZĘ NOTOWANIA!”

Być może w szkole czy na studiach zdarzyło Ci się rysować na marginesie coś, co skojarzyło Ci się z tematem zajęć. I bardzo dobrze! Niestety część nauczycieli i wykładowców reaguje na to frazami typu:
– „Co ty tam bazgrolisz?”
– „Widzę, że mnie nie słuchasz”
– „Zacznij lepiej notować!”
W ten sposób jednoznacznie sugerują, że do notowania czegokolwiek masz korzystać przede wszystkim ze słów. I tu tkwi problem!

W trakcie kolejnych lat edukacji tak naprawdę zapominasz, że w notowaniu chodzi przede wszystkim o przekazanie esencji wypowiedzi, o zebranie myśli ściśle wiążących się z tematem. Właśnie dlatego struktura, którą stosujesz do zaprezentowania treści może być do pewnego stopnia dowolna. Unikaj tylko układania słów wyłącznie linearnie, jak w „tradycyjnych” notatkach. Przez to masz problem z dostrzeżeniem zależności pomiędzy zagadnieniami, gdy próbujesz tylko szybko rzucić okiem na swoje dzieło.

sketchnoting co to takiego

 

SKETCHNOTING – MOŻNA EFEKTYWNIEJ I ZABAWNIEJ

Najważniejsze jest to, żeby w efekcie notatka sprzyjała Twojej koncentracji, poprawiała stopień zrozumienia i zapamiętania zagadnień oraz umożliwiała Ci szybkie odświeżenie zdobytych informacji. Pomóc Ci w tym może właśnie sketchnoting.

Jak to możliwe? Dokładniej o tym, po co tworzyć sketchnotki opowiem w kolejnym wpisie. Teraz wspomnę tylko o teorii podwójnego kodowania kanadyjskiego psychologa Allan Paivio.

Określenie „podwójne kodowanie” odnosi się do dwóch dróg, które wykorzystujemy przyswajając jakikolwiek przekaz. Jedna z nich to droga pełna słów, czyli werbalna. Druga jak się pewnie domyślasz ma więcej wspólnego z wyobrażeniami – obrazami i symbolami.

Teoria podwójnego kodowania w sketchnotingu

Mimo że obydwie drogi są cały czas otwarte i działają niezależnie, mogą się też uzupełniać.

Jeżeli droga werbalna jest zakorkowana toną słów płynącą z przyswajanych treści, zawsze możesz ją odciążyć. Wystarczy stworzyć objazd korzystając z wyraźnie opustoszałej drogi wizualnej.

Zakorkowany toną słów z tekstu? Stwórz objazd z drogi wizualnej 🙂 Click To Tweet

Jak to zrobić? Możesz zilustrować część tekstu za pomocą prostych symboli czy ikonzabawnych scenek czy nawet bardziej skomplikowanych obrazów. Notując w ten sposób stale dbasz o w miarę proporcjonalny przepływ przyswajanych treści w ramach drogi słownej i obrazowej. Dzięki temu będziesz na przykład w stanie wyciągnąć dla siebie więcej z przeczytanego tekstu lub oglądanej prezentacji.

 

Podsumowując, nieważne czy ten sposób notowania nazwiesz bazgroleniem, rysowaniem doodles, sketchnotowaniem czy po prostu dodawaniem do swoich notatek szczypty humoru i obrazu. Ważne, żebyś śmiało wyciągnął rękę do świata wizualnego! To sprawi, że zarówno Twoje notatki, jak i samo przyswajanie zawartych w nich treści wejdzie na wyższy poziom.

To dopiero pierwszy artykuł z serii dotyczącej sketchnotingu, dlatego chętnie dowiem się co nurtuje Cię w tym temacie najbardziej.

 

Czego chciałbyś się dowiedzieć o sketchnotingu już dziś?

sketchnoting kamila zielonka draw idea

Kamila (DRAW IDEA)

  • Bardzo fajne wprowadzenie 🙂 Ale to nadal nie rozwiązuje moich problemów z tym, jak zacząć rysować i skąd brać pomysły na uproszczenia i symbole. Mam dość racjonalny umysł, i chyba przydałyby mi się jakieś konkretne zasady na początek 😀

    • Tak jak zauważyłaś to głównie wprowadzenie 🙂
      Zależy mi na tym, by póki co wyjaśnić dość ogólnie z czym się ten sketchnoting je.

      W kolejnych wpisach opowiem między innymi o tym, po co sketchnotować i jak przygotować się „mentalnie”. Z doświadczenia bowiem wiem, że gdy zabierasz się za ten typ notowania (szczególnie na żywo), warto zadbać o odpowiednie nastawienie. Musisz być w stanie przewidywać na jakie trudności możesz się natknąć w trakcie rysowania 😉

      Później pojawią się informacje m. in. o narzędziach z jakich warto korzystać, o liternictwie, używaniu symboli i obrazów oraz o tym, jak to wszystko zebrać do kupy, czyli o formatach i strukturach typowych dla sketchnotek. Stay tuned! 😀

      • Super! Ten blog to idealna odpowiedź na moje potrzeby. Jeśli mogę, podlinkuję go kiedyś na fb lub blogu 😉

        • Niesamowicie miło mi to słyszeć. A co do podlinkowania to wiadomo, że możesz! 🙂 Sharing is caring <3